Do uzupeÆnienia:  x?????

Znakiem rozpoczynajåcym sekwencje sterujåce jest dolar; nastæpne znaki
majå nastæpujåce znaczenie:
    Hxyz   - poczåtek strony o identyfikatorze "xyz"
    <, >   - poczåtek i koniec pod₧wietlenia
    [, ]   - poczåtek i koniec mrugania
    (, )   - poczåtek i koniec wy₧wietlania jaskrawego
    {, }   - poczåtek i koniec wy₧wietlania jaskrawego, mrugajåcego
    Fnn    - wykonaj funkcje nn
    Lnn    - idª do wiersza nn
    \xx    - wypisz znak o szesnastkowym kodzie xx
    $      - dolar
    inne znaki - pomijane

Identyfikatory helpa majå nastæpujåce znaczenie:

	      moduÆ
   ident.  wywoÆujåcy   krótki opis
   -----------------------------------------
   Hmak    MENU         tylko z helpa uºytkownika: help wywoÆywany w czasie
			    wy₧wietlania spisu baz
   Hwyp    WYP          gÆówny help po otwarciu bazy
   Hszu    SZU          wy₧wietlanie dokumentu
   Hin1    IND          wybranie indeksu
   Hin2    IND          przeglådanie indeksu
   Hkry    SZU, IND     opis ustawionego kryterium (tylko help operatora)
   Hprz    PRZ          menu dla przeglådania
   Hprw    PRZ          menu dla przeglådania wypoºyczeñ
   Hhis    PRZ          oglådanie historii czytelnika lub historii ksiåºki
   Hogl    PRZ          przeglådanie wypoºyczeñ na ekranie
   Hogx    PRZ          przeglådanie wg liczby wypoºyczeñ
   Hzes    STA          menu dla zestawieñ
   Hmon    MON          sposób wypisywanie monitów
   Hsta    STA          opis wykonywania statystyki
   Halg    STA          opis algorytmów dla statystyki (tylko help operatora)
   Haln    STA          opis parametrów dla n - tego algorytmu (n = 2, 3 ...)
			   (tylko help operatora)
   Hadm    ADM          gÆówny help administratora
   Had1    ADM          wymuszone usuwanie wypoºyczeñ i rezerwacji
			   (w czasie wy₧wietlania menu dla skre₧leñ)
   Had2    ADM          wymuszone usuwanie wypoºyczeñ i rezerwacji
			   (w czasie wy₧wietlania wypoºyczenia lub rezerwacji)
   Had3    ADM          usuwanie z indeksów historycznych

   Sposób wywoÆania programu WYP opisano w dokumentacji "PAKIET MAK,
obsÆuga bazy". Znaczenie opisanej tam informacji dodatkowej w pierwszym wierszu
zbioru "bazospis" (menu) rozszerzono nastæpujåco:

   - '*': centrowanie zewnætrznych nazw przy wy₧wietlaniu,
   - 'M' lub 'L': bazy så w kodzie Mazovii lub Latin-2,
   - 'P' lub 'Q': zmiana sposobu pod₧wietlania tekstów (istotne przy niektórych
	 typach monitorów); moºna napisaì kilkakrotnie 'P' lub 'Q', naleºy je
	 dobraì metodå "prób i bÆædów",
   - 'Xn': wygaszanie ekranu po n minutach (n - cyfra 1 ... 9)
   - 'Yn': sposób wygaszania ekranu: Y0 - dwie "twarzyczki", Y1 - data i czas,
	 Y2 - czas z sekundami, Y3 - czas bez sekund
   - '1': natychmiastowe otwarcie pierwszej wymienionej bazy
   - 'D': domy₧lne parametry drukowania; litera D musi wyståpiì w:
	 DQn - numer drukarki LPT        (1 < n < 8)
	 DI  - inicjacja na drukarce atramentowej polskich liter w kodzie
	       Latin2

   Inne znaki så pomijane, kolejno₧ì informacji nieistotna.

   Po trybie otwarcia moºna dopisaì w nawiasach klamrowych (" {...}")
niºej opisane ºådania, oddzielone od siebie przecinkiem (w nawiasach nie moºe
byì spacji!):

      a) O=xyz... oznacza ograniczenie operacji wykonywanych z gÆównego menu
do wskazanych przez podane litery; dopuszczalne litery: H, U, D, P, A i V;
znaczenie tych liter - takie jak w gÆównym menu, tylko V oznacza: drukuj
rewersy ze zbioru .REW

      b) P=X:nn:mm oznacza pod₧wietlenie kolorem mm podpola o numerze nn w
bazie X. Opcja ta nie dotyczy podpól - identyfikatorów. UWAGI:
   1. X moºe byì tylko literå C (czytelnicy) lub K (ksiåºki)
   2. nn oznacza numer podpola; je₧li numer nn dotyczy pola, to pod₧wietlane
      så wszystkie jego podpola; numerowanie podpól - patrz uwaga niºej
   3. mm oznacza kolor; dla wyznaczenia liczby mm naleºy wywoÆaì INI dla do-
      wolnej bazy i w gÆównym menu nacisnåì Alt + K, nastæpnie wybraì ºådany
      kolor (zawarty miædzy strzaÆkami) i nacisnåì Enter; program na dole
      wypisze odpowiedni numer tego koloru (mm), potem moºna zrezygnowaì
      z ustawiania kolorów w INI (kilkakrotnie Enter)
PrzykÆady: a) w bazie czytelników: P=C:3:12
	   b) w obu bazach: P=C:3:12,P=K:60:13

      c) D=nazwa lub F=nazwa: ustawienie drukowania (D) lub wpisywania (F) do
zbioru .REW rewersów; nazwa (peÆna nazwa, ew. ze ₧cieºkå dostæpu i rozsze-
rzeniem) okre₧la zbiór opisujåcy rewersy

      d) V=nn: pomiñ nn koñcowych znaków identyfikatora, po jego wczytaniu;
stosowane jest w przypadku, gdy w identyfikatorze w kodzie kreskowym
umieszczono nn-znakwå cyfræ kontrolnå.

UWAGA: Przy niektórych parametrach trzeba podaì numery (a nie nazwy) wybranych
podpól. Podpola numeruje siæ od zera, wg struktury danej bazy, liczåc takºe
pola. Program INI umoºliwia wy₧wietlenie numeru odpowiadajåcego zadanemu pod-
polu; wywoÆanie: INI, F1, Shift + F9

$Hwyp
$<INFORMACJE OGúLNE O SYSTEMIE: $>

$<G£úWNE MENU: $>
   Dla wykonania ºådanej operacji naleºy nacisnåì pod₧wietlonå literæ,
wskazany klucz funkcyjny albo ustawiì strzaÆkæ i nacisnåì "Enter".

$<ÿCIÅGACZKA: $>
   W czasie wykonywania wielu czynno₧ci w dolnej czæ₧ci ekranu jest wy₧wietlana
"₧ciågaczka" podajåca nazwæ tej czynno₧ci i najwaºniejsze funkcje, które moºna
wykonaì; dokÆadniejszy opis moºna uzyskaì wywoÆujåc funkcjæ HELP (patrz dalej).

$<HELP: $>
   W czasie wykonywania wielu czynno₧ci moºna wykonaì funkcjæ HELP; rozróºnia
siæ dwa rodzaje helpów: help operatora i help uºytkownika.

   Help operatora, dostarczany wraz z systemem WYP jest zwiåzany ze zbiorem o
nazwie "wyp.hlp", który musi znajdowaì siæ w bieºåcym katalogu, w katalogu
gÆównym lub w katalogu, z którego wywoÆano program wyp. Help ten, wywoÆywany
przez naci₧niæcie klucza F1, wypisuje na ekranie tekst dotyczåcy aktualnie
wykonywanych i moºliwych do wykonania w danym momencie operacji. Informacje te
nie dotyczå danych, lecz sposobu operowania systemem.

$Hwyp
   Help uºytkownika (opcjonalny) jest zwiåzany ze zbiorem o nazwie takiej jak
baza ksiåºek i rozszerzeniu "hlp"; zbiór ten (o ile istnieje) musi znajdowaì
siæ w katalogu razem ze zbiorem "baz". Help ten, wywoÆywany przez naci₧niæcie
klucza Shift + F1 (czasami takºe przez naci₧niæcie odpowiedniej litery),
wypisuje na ekranie tekst przygotowany przez uºytkownika i zapisany w omówionym
powyºej zbiorze. Przygotowanie tego zbioru - wg opisu w ksiåºeczce oraz
(uzupelnienia) w zbiorze "mak.hlp".

   Teksty HELPa przeglåda siæ stronami, "do przodu" (PgDn, "N" lub "+n") lub
"do tyÆu" (PgUP, "P" lub "-n") (n - cyfra).

$<ZAKOÑCZENIE OPERACJI: $>
   Operacjæ koñczy siæ najczæ₧ciej przez naci₧niæcie klucza F10, Ctrl + F10
lub klucza "Enter" zamiast nazwy; naci₧niæcie klucza F10 lub "Enter" zamiast
liczby jest najczæ₧ciej równowaºne podaniu zera, co teº zwykle koñczy operacjæ.
Zakoñczenie operacji powoduje przej₧cie programu na wyºszy poziom; Ctrl + F10
zwykle powoduje powrót do gÆównego menu.

   Niektóre operacje (w szczególno₧ci pomocnicze, np. liczenie dokumentów) moºna
przerwaì naciskajåc klucz F10.

$Hwyp
$<POLSKIE LITERY: $>
   Kod dla polskich liter zostaÆ okre₧lony w czasie zakÆadania bazy. Do wprowa-
dzania polskich liter powinien byì zainstalowany odpowiedni program obsÆugi
klawiatury ("driver"); je₧li takiego programu nie ma, to system WYP sam
interpretuje Alt + a, Alt + c, ... Alt + z jako å, ì, ... º, ale tylko dla
maÆych liter. Do wy₧wietlenia polskich liter na ekranie powinien byì przystoso-
wany sprzæt lub zainstalowany odpowiedni program obsÆugi ekranu.

   Wszystkie teksty så wy₧wietlane z polskimi literami. Litery te moºna zaståpiì
literami Æaciñskimi; w tym celu naleºy naci₧niåì literæ "L" w czasie wykonywania
dowolnego HELPa; odpowiedni obrazek na dole ekranu pokazuje sposób wy₧wietlania
polskich liter.

$<SYGNA£ DáWIÉKOWY: $>
   W czasie dziaÆania systemu odzywa siæ czasem sygnaÆ dªwiækowy, zwykle
zwiåzany z sygnalizacjå bÆædu; je₧li bÆåd jest maÆo waºny, to sygnaÆ ten
zastæpuje wypisanie komunikatu. SygnaÆ moºna wÆåczyì lub wyÆåczyì przez
naci₧niæcie litery "D" w czasie wykonywania dowolnego HELPa; przy wÆåczaniu
sygnaÆ dªwiæczy i pojawia siæ znak $\0F.

$Hszu
$<ZNACZENIE KLUCZY $>
klucz                    znaczenie
--------------------------------------------------------------------------------
Esc                      wczytanie z klawiatury lub z kodu kreskowego identyfi-
			    katora (ksiåºki lub czytelnika) i wy₧wietlenie
			    odpowiedniego dokumentu
Home, Ctrl + Home        wy₧wietlenie dokumentu od poczåtku
End,  Ctrl + End         wy₧wietlenie koñca dokumentu
PgUp (Ctrl + PgUp)       opuszczenie  tekstu na ekranie o 10 (20) wierszy
PgDn (Ctrl + PgDn)       podniesienie tekstu na ekranie o 10 (20) wierszy
Ins (Del)                opuszczenie (podniesienie) tekstu o 1 wiersz
strz. do góry, w lewo    wskazanie poprzedniego identyfikatora
strz. do doÆu, w prawo   wskazanie nastæpnego   identyfikatora
A                        wskazanie nastæpnego niewypoºyczonego identyfikatora
H, F1                    help operatora
U, Shift + F1            help uºytkownika (je₧li jest)
K, Ctrl  + F1            przypomnienie kryteriów wyszukiwania
Alt  + F1                zmiana ustawionych opcji programu (patrz dalej)
F2 (F3)                  zmiana maski na poprzedniå (nastæpnå)
Shift + F3               wybranie maski o podanym numerze
Ctrl  + F3               okre₧lenie sposóbu wy₧wietlania dokumentu
P, F4 lub znak "-"       wy₧wietlenie poprzedniego dokumentu
N, F5, Enter, znak "+"   wy₧wietlenie nastæpnego dokumentu
				 $<ciåg dalszy tabeli na nastæpnej stronie $>

$Hszu
				 $<kontynuacja tabeli z poprzedniej strony $>

klucz                    znaczenie
--------------------------------------------------------------------------------
M, F6                    prolongata (modyfikacja) wypoºyczenia
Shift + F6               modyfikacja komentarza
Z, F7                    zwrot lub skasowanie rezerwacji
W, F8                    wypoºyczenie
R, Alt   + F8            rezerwacja
T, Shift + F8            wydrukuj monit lub wpisz monit do zbioru "monity"
E, Ctrl  + F8            zmieñ parametry wydruku (monitów lub wypoºyczeñ)
J, F9                    wy₧wietl informacje o wszystkich wypoºyczeniach
Q, Shift + F9            wydrukuj lub wpisz do zbioru "wypo" informacje o
			    wszystkich wypoºyczeniach
V, Ctrl  + F9            wydrukuj lub wpisz do zbioru rewers
			    (je₧li przygotowano rewersy)
Y, Alt   + F9            zarejestruj odwiedziny czytelnika (tylko po stronie
			    czytelnika)
C, F10                   koñcz wy₧wietlanie dokumentów
X, Ctrl + F10            wróc do gÆównego menu

				 $<ciåg dalszy tabeli na nastæpnej stronie $>

$Hszu
				 $<kontynuacja tabeli z poprzedniej strony $>

klucz                    znaczenie
--------------------------------------------------------------------------------
I, ? lub /               wy₧wietl informacjæ o wypoºyczeniu
S, . lub >               wy₧wietl informacje o identyfikatorach
D, * lub 8               wy₧wietl (w przeciwnym oknie) dokument "stowarzyszony"
O, , lub <               wy₧wietl dokument wskazany przez odsyÆacz do
			    identyfikatora
! lub 1                  wykonanie operacji "wypoºycz i zwróì" - dla zanotowania
			    w statystyce, ºe "wypoºyczono na miejscu"
@ lub 2                  sprawdzenie, czy ten czytelnik wypoºyczaÆ tæ ksiåºkæ
			    (tylko, gdy po przeciwnej stronie jest wy₧wietlony
			    dokument)
# lub 3                  zwrot wszystkich wypoºyczeñ (patrz uwaga)
^ lub 6                  prolongata wszystkich wypoºyczeñ (patrz uwaga)


$(Uwaga:$)
   Funkcje "zwrot wszystkich wypoºyczeñ" i "prolongata wszystkich wypoºyczeñ"
   så dostæpne gdy je wÆåczono (opcja I=G w bazospisie) oraz:
      - tylko po stronie czytelnika,
      - gdy bieºåcy identyfikator nie jest 'R'.


$Hszu
$<ZMIANA USTAWIONYCH OPCJI PROGRAMU $>
   W programie INI moºna okre₧liì niºej opisane opcje; prawie wszystkie opcje
moºna zmieniì w czasie oglådania dokumentu (czyli po wyj₧ciu z tego helpa) po
naci₧niæciu Alt + F1.

$<SPOSúB WYKORZYSTANIA EKRANU $>
   Ta opcja okre₧la gdzie wy₧wietlaì dane o Czytelniku (z lewej czy prawej
strony ekranu) i Ksiåºce (z drugiej strony). Jako standard przyjmuje siæ:
dane o Czytelniku z lewej strony, dane o Ksiåºce z prawej strony. Ustawionej
w programie INI opcji nie moºna zmieniì w programie WYP.

$<SPOSúB WYÿWIETLANIA IDENTYFIKATORúW $>
   Identyfikatory ksiåºek mogå byì zapisane w sÆupku (standard) lub obok siebie.
Zmiana sposobu wy₧wietlania dziaÆa dopiero od nastæpnego wy₧wietlenia dokumentu.

$<USTALENIE OKRESU WYPOíYCZENIA $>
   Je₧li nie zdefiniowano domy₧lnych okresów, na jaki ksiåºka moºe byì
wypoºyczona, to okres musi byì wprowadzony z klawiatury. Je₧li takie okresy
zdefiniowano (moºna zdefiniowaì do czterech okresów, np. 14, 30, 60 dni), to
okres moºe byì domy₧lny (pierwszy ze zdefiniowanych okresów, bez potwierdzania),
proponowany (uºytkownik wybiera jeden ze zdefiniowanych okresów) lub wprowadzany
(podawny przez uºytkownika z klawiatury).

$Hszu
$<WYÿWIETLANIE MENU $>
   Menu wy₧wietlane u doÆu ekranu moºe byì peÆne lub skrócone; w obu przypadkach
menu nie zawiera wszystkich moºliwo₧ci, ale w menu skróconym dodatkowo så
pominiæte funkcje zwiåzane z oglådaniem dokumentu. Jako standard przyjmuje siæ
peÆne menu. Zmiana sposobu wy₧wietlania menu dziaÆa od nastæpnego "przywoÆania"
przez program tego menu (np. po naci₧niæciu 2 razy tabulatora).

$<MONITOWANIE PRZEKROCZEÑ $>
   Za pomocå programu INI moºna okre₧liì ograniczenia, których przekroczenie
powoduje ostrzeºenie przed wypoºyczeniem. Ograniczenia te dotyczå liczby
wypoºyczonych ksiåºek, liczby przeterminowanych ksiåºek oraz maksymalnego
przeterminowania (w dniach). Wy₧wietlanie ostrzeºeñ moºna wyÆåczyì. Jako
standard przyjmuje siæ wy₧wietlanie ostrzeºeñ.

$<KOMENTARZE $>
   W czasie wypoºyczania i rezerwacji moºna wpisywaì komentarze; opcjæ tæ
moºna wyÆåczyì, ale juº wpisane komentarze bædå siæ ukazywaì.


$Hin1

$<ZNACZENIE KLUCZY $>

klucz                    znaczenie
-----------------------------------------------------------------------------
Esc                      wczytanie z klawiatury lub z kodu kreskowego identyfi-
			    katora (ksiåºki lub czytelnika) i wy₧wietlenie
			    odpowiedniego dokumentu
Home                     ustawienie strzaÆki przy pierwszym indeksie
End                      ustawienie strzaÆki przy ostatnim indeksie
F5, tabulator,           ustawienie strzaÆki przy nastæpnym indeksie
   strzaÆka do doÆu
F4, tab. powr.,          ustawienie strzaÆki przy poprzednim indeksie
   strzaÆka do góry
dowolna litera           ustawienie strzaÆki przy indeksie, którego nazwa
			    zaczyna siæ od tej litery (duºe i maÆe litery så
			    utoºsamiane)
Enter                    wy₧wietlenie peÆnej zawarto₧ci wskazanego indeksu
F10                      powrót do gÆównego menu

$Hin2
$<ZNACZENIE KLUCZY $>
klucz                    znaczenie
--------------------------------------------------------------------------------
Esc                      wczytanie z klawiatury lub z kodu kreskowego identyfi-
			    katora (ksiåºki lub czytelnika) i wy₧wietlenie
			    odpowiedniego dokumentu
Home, Ctrl + Home        wy₧wietlenie indeksu od poczåtku
End,  Ctrl + End         wy₧wietlenie ostatniej warto₧ci indeksu
strzaÆka do doÆu (góry)  opuszczenie (podniesienie) warto₧ci bieºåcej o jeden
			    wiersz; je₧li warto₧ciå bieºåcå byÆ ostatni
			    (pierwszy) wiersz na ekranie, to tekst zostaje
			    przesuniæty o jeden wiersz do góry (doÆu) i
			    wiersz na koñcu (poczåtku) ekranu zostaje dopisany
strzaÆka w lewo (prawo)  opuszczenie (podniesienie) wierszy o jeden wiersz
			    do doÆu (góry); warto₧ciå bieºåcå staje siæ
			    poprzednia (nastæpna) warto₧ì z indeksu
PgDn (PgUp)              podniesienie (opuszczenie) wierszy tak, aby ostatni
			    (pierwszy) wiersz na ekranie staÆ siæ pierwszym
			    (ostatnim) wierszem na ekranie; warto₧ciå bieºåcå
			    staje siæ warto₧ì wy₧wietlona w tym samym wierszu
			    ekranu, co poprzednia warto₧ì bieºåca

				 $<ciåg dalszy tabeli na nastæpnej stronie $>

$Hin2
				 $<kontynuacja tabeli z poprzedniej strony $>
klucz                    znaczenie
--------------------------------------------------------------------------------
dowolny tekst, tj. ciåg  wy₧wietlenie indeksu poczynajåc od najmniejszej
   liter i cyfr zakoñ-      warto₧ci równej lub wiækszej od podanego tekstu;
   czony znakiem "Enter"    warto₧ciå bieºåcå staje siæ warto₧ì wy₧wietlona
			    na ekranie w pierwszym wierszu
F1                       help operatora
Shift + F1               help uºytkownika
Ctrl  + F1               przypomnienie ustawionych warunków
F4                       usuniæcie ostatnio wprowadzonego warunku szukania
F5                       dopisanie nastæpujåcego warunku: warto₧ciå jednego
			    z podpól wchodzåcych w skÆad tego indeksu
			    jest pod₧wietlona warto₧ì na ekranie
F6, Enter                szukanie dokumentów speÆniajåcych ustawione warunki
F7                       policz wyståpienia wskazanej warto₧ci
Alt   + F7               przeÆåcznik I / LUB dla ustawionych warunków;
			    ustawienie przeÆåcznika jest wy₧wietlone u doÆu
			    ekranu (tylko wtedy, gdy så co najmniej 2 warunki)
F9                       usuñ wszystkie ustawione warunki szukania
F10                      przerwij liczenie lub zakoñcz oglådanie tego indeksu
Ctrl + F10               wróì do gÆównego menu


$Hin2
$<UWAGI OGúLNE $>

   Na ekranie så wy₧wietlane warto₧ci wystæpujåce w wybranym indeksie; zgodnie
z zasadå tworzenia indeksu warto₧ci te zawierajå wyÆåcznie duºe litery, cyfry
i spacje i så obciæte do okre₧lonej dla danego indeksu liczby znaków albo do 32
(je₧li liczba znaków w indeksie jest wiæksza). Warto₧ci så wy₧wietlane w
rosnåcej kolejno₧ci alfabetycznej. Pod₧wietlona warto₧ì na ekranie jest nazywana
warto₧ciå bieºåcå.

   Przeglådanie indeksu umoºliwia obejrzenie wszystkich warto₧ci tych podpól,
które wchodzå do tego indeksu. Indeks moºna przeglådaì "do przodu" i "do tyÆu".

$<OGLÅDANIE DOKUMENTúW $>

   Przeglådajåc indeks moºemy w prosty sposób wybraì i obejrzeì dokumenty,
które zawierajå w okre₧lonych podpolach wybrane warto₧ci; je₧li jest to jedna
warto₧ì, to wystarczy uczyniì tæ warto₧ì bieºåcå i nacisnåì klucz F6. Je₧li
jest kilka warto₧ci (mogå byì z róºnych indeksów) naleºy kolejno kaºdå z tych
warto₧ci uczyniì bieºåcå i nacisnåì klucz F5; po wybraniu wszystkich warto₧ci
naleºy nacisnåì klucz F6 (lub "Enter"). Liczba wybranych warto₧ci
(czyli liczba warunków) jest wy₧wietlana u doÆu ekranu; naci₧niæcie klucza
Shift + F1 powoduje przypomnienie wybranych warto₧ci. Naci₧niæcie klucza F4
usuwa ostatni warunek, a klucza F9 - wszystkie warunki.

$Hkry

Nie ustawiono ºadnych warunków szukania
$F04

$Hprz
   Moºliwe do wykonania operacje så wymienione w wy₧wietlonym menu; poniºej så
one krótko opisane.

$<Okre₧lenie warunków wybierania $> Przeglådanie aktualnych wypoºyczeñ, wypisywa-
nie monitów i podobne operacje wymagajå okre₧lenia, które wypoºyczenia majå byì
brane pod uwagæ; do tego celu sÆuºy omawiana tu operacja. Warunki moºemy naÆoºyì
na datæ wypoºyczenia i termin zwrotu (od dnia ..., do dnia ...), przetrzymanie
(przeterminowanie, liczba dni), datæ ostatniego monitu, liczbæ monitów, okres
na jaki wypoºyczono (liczba dni) oraz zapisany w czasie wypoºyczania komentarz.
Warto zwróciì uwagæ na to, ºe jeºeli podczas wypoºyczania bædå wpisywane
odpowiednie komentarze (np. "waºne", "sprawdziì" itp), to moºna potem w prosty
sposób dotrzeì do tych informacji.

$<Przeglådanie $> umoºliwia wy₧wietlanie informacji o aktualnych lub
wcze₧niejszych wypoºyczeniach.

$<Wypisanie monitów $> umoºliwia "hurtowe" (w przeciwieñstwie do "indywidualnego",
wywoÆywanego przy oglådaniu dokumentów w czasie udostæpniania) wypisanie
monitów. Przed wywoÆaniem wypisywania monitów naleºy ustawiì warunki wybierania,
ºeby np. dostosowaì formæ monitu do liczby juº wysÆanych monitów, albo nie
wypisaì monitów osobom, którym poprzedni monit wysÆano wczoraj.

$<Zestawienia, statystyka $> umoºliwia wy₧wietlanie zbiorczych informacji o
aktualnych lub wcze₧niejszych wypoºyczeniach.

$Hprw
   Dozwolone operacje så wymienione w menu; poniºej så one krótko opisane.

$<Przeglådanie wypoºyczeñ $> Operacja ta polega na przeglådaniu (w kolejno₧ci
identyfikatorów ksiåºek) wszystkich zapisów o aktualnych wypoºyczeniach oraz
- gdy speÆniajå ustawione warunki - wy₧wietleniu odpowiednich dokumentów
(czytelnika i ksiåºki); ponadto wy₧wietlane så dane o wypoºyczeniu: data
wypoºyczenia, termin zwrotu, liczba monitów, komentarz itp.

$<Historia czytelnika lub ksiåºki $> Operacja polega na przeglådaniu (w kolejno₧ci
daty wypoºyczenia, od ostatniej wstecz) wszystkich zapisów o wypoºyczeniach
oraz wybieraniu i wy₧wietlaniu wypoºyczeñ dokonanych przez danego czytelnika
lub dotyczåcych danej ksiåºki. Przy przeglådaniu nie så brane pod uwagæ
ustawione warunki. Operacja moºe dÆugo trwaì, ale moºna jå przerwaì (F10).
Zamiast oglådania historii na ekranie moºna jå wpisaì do zbioru "wypo.txt".

$<Eksport wypoºyczeñ $> Operacja polega na przeglådaniu (w kolejno₧ci identyfika-
torów czytelników lub ksiåºek) wszystkich zapisów o aktualnych wypoºyczeniach
oraz - gdy speÆniajå ustawione warunki - eksportowaniu do zbioru "wypo.txt"
identyfikatora czytelnika, identyfikatora ksiåºki, daty wypoºyczenia i przewidy-
wanego terminu zwrotu; ponadto (w zaleºno₧ci od odpowiedzi na postawione pyta-
nie) moºna eksportowaì liczbæ monitów, datæ ostatniego monitu oraz komentarze.
Eksport moºna przerwaì, moºna go takºe rozpoczåì od wskazanego identyfikatora.

$Hprw
   Postaì wyeksportowanych danych jest nastæpujåca: wiersze staÆej dÆugo₧ci
(88 lub 138 znaków) så zakoñczone znakiem nowej linii; komentarze zaczynajå siæ
od gwiazdki; ukÆad wiersza jest nastæpujåcy:
	 znaki   1 -  32: identyfikator czytelnika
	 znak   33:       spacja
	 znaki  34 -  65: identyfikator ksiåºki
	 znak   66:       spacja
	 znaki  67 -  76: data wypoºyczenia
	 znaki  77 -  78: spacje
	 znaki  79 -  88: termin zwrotu
	 znaki  89 -  90: spacje             ╗
	 znaki  91 -  92: liczba monitów     ║
	 znaki  93 -  94: spacje             ║  opcjonalnie
	 znaki  95 - 104: data ost. monitu   ║
	 znaki 105 - 106: spacje             ║
	 znaki 107 - 138: komentarz          ║
					     ╝
$<Przegl. czytelników wg liczby wypoºyczeñ $> polega na policzeniu liczby wypoºyczeñ
dokonanych przez kaºdego czytelnika w zadanym okresie (liczy siæ data wypoºycze-
nia), a nastæpnie oglådaniu dokumentów bazy czytelników w kolejno₧ci liczby
wypoºyczeñ (zaczynajåc od najwiækszej); przy okazji tworzona jest lista zazna-
czonych dokumentów dla tych czytelników, którzy w zadanym okresie niczego nie
wypoºyczali. Proces skÆada siæ z 4 faz:

$Hprw
    - Faza 1: zakÆadanie zbioru roboczego (wyp.rob), w którym bædå przechowywane
liczniki wypoºyczeñ dla kaºgo czytelnika; po wykorzystaniu zbiór jest usuwany

    - Faza 2: opracowanie wypoºyczeñ - czytanie kolejnych zapisów o wypoºycze-
niach z danego okresu i aktualizowanie liczników w zbiorze wyp.rob.

    - Faza 3: uporzådkowanie wg liczby wypoºyczeñ i zapisanie listy dokumentów
z licznikiem zero polega na zaÆoºeniu dwóch zbiorów roboczych:
       a) wyp0.sor, do którego wpisywane så (ze zbioru wyp.rob) informacje o
	  liczbie wypoºyczeñ, uporzådkowane wg liczby wypoºyczeñ,
       b) wyp0.zaz, do którego wpisywane så numery dokumentów, dla których
	  nie byÆo wypoºyczeñ

    - Faza 4: przeglådanie dokumentów wg liczby wypoºyczeñ - wy₧wietlanie
dokumentów bazy wraz z informacjå o liczbie wypoºyczeñ.

   CaÆy proces moºe trwaì dÆugo, kaºdå fazæ moºna w dowolnym momencie przerwaì;
je₧li istnieje zbiór wyp0.sor program zadaje pytanie: "Czy korzystaì z poprzed-
nio zaÆoºonego zbioru [T/N]"; odpowiadajåc "T" korzystamy z tego zbioru i pomi-
jamy fazy 1 - 3.

$Hprw
$<Przegl. czytelników ... wg ident.$> ºåda podania poczåtku identyfikatora ksiåºek
(do 5 znaków) i liczy czytelników, którzy w danym okresie wypoºyczali ksiåºki
z podanym poczåtkiem identyfikatora. Proces przebiega podobnie, jak opisano
wyºej, ale wynikiem jest tylko liczba czytelników.

$<Przegl. ksiåºek wg liczby wypoºyczeñ $> polega na policzeniu liczby wypoºyczeñ
kaºdej ksiåºki w zadanym okresie, Æåcznie dla wszystkich jej egzemplarzy; proces
przebiega analogicznie, jak opisane powyºej "Przegl. czytelników wg liczby
wypoºyczeñ", jedynie zbiory "wyp0.sor" i "wyp0.zaz" så zaståpione przez
"wyp1.sor" i "wyp1.zaz".

$<Przegl. ksiåºek ... wg ident.$> jest operacjå podobnå do poprzedniej, ale
pozwala wybraì tylko te wypoºyczenia, które speÆniajå okre₧lone warunki;
dlatego po ustawieniu okresu program zadaje kolejne pytania:
  - $("Podaj podpole ..."$): na jakie podpole naÆoºony jest warunek,
  - $("Podaj tekst ..."$): jaki tekst ma byì na poczåtku wybranego podpola;
      je₧li w poprzednim pytaniu nie wybrano identyfikatora, to szukany tekst
      moºe byì w ₧rodku podpola,
  - $("PeÆny przeglåd ..."$): czy wynikiem ma byì informacja o liczbie wypoºyczeñ
      kaºdej ksiåºki (peÆny przeglåd), czy tylko liczba wypoºyczanych ksiåºek.

W wyniku tej operacji powstaje (w bieºåcym katalogu) zbiór wyp2.zaz dotyczåcy
uwzglædnianych w statystyce ksiåºek.

$Hhis
$<ZNACZENIE KLUCZY $>

klucz                     znaczenie
------------------------------------------------------------------------------
H, F1                       help operatora
U, Shift + F1               help uºytkownika (je₧li jest)
P, F4 lub znak "-"          wy₧wietlenie poprzedniego dokumentu
N, F5, Enter lub znak "+"   wy₧wietlenie nastæpnego dokumentu
C, F10                      koñcz wy₧wietlanie dla tego identyfikatora
X, Ctrl + F10               koñcz oglådanie historii czytelnika / ksiåºki

$<Uwaga:$> kolejno₧ì wy₧wietlanie dokumentów jest wyznaczona datå wypoºyczenia
(ew. takºe datå zwrotu), poczynajåì od ostatniego wypoºyczenia; w zwiåzku
z tym "nastæpny" oznacza "wcze₧niej wypoºyczony", a "poprzedni" - "póªniej
wypoºyczony".

$Hogl

$<ZNACZENIE KLUCZY $>

klucz                     znaczenie
------------------------------------------------------------------------------
H, F1                       help operatora
U, Shift + F1               help uºytkownika (je₧li jest)
F2                          zmiana maski na poprzedniå
F3                          zmiana maski na nastæpnå
P, F4 lub znak "-"          wy₧wietlenie poprzedniego dokumentu
N, F5, Enter lub znak "+"   wy₧wietlenie nastæpnego dokumentu
C, F10                      koñcz wy₧wietlanie dokumentów
X, Ctrl + F10               wróc do gÆównego menu

$Hogx

$<ZNACZENIE KLUCZY $>

klucz                     znaczenie
------------------------------------------------------------------------------
H, F1                       help operatora
U, Shift + F1               help uºytkownika (je₧li jest)
F2                          zmiana maski na poprzedniå
F3                          zmiana maski na nastæpnå
P, F4 lub znak "-"          wy₧wietlenie poprzedniego dokumentu
N, F5, Enter lub znak "+"   wy₧wietlenie nastæpnego dokumentu
F6                          wy₧wietlenie dokumentu o ºådanym identyfikatorze
			       lub okre₧lonej liczbie wypoºyczeñ
F7                          wy₧wietlenie dokumentu o najwiækszej liczbie
			       wypoºyczeñ
F8                          wy₧wietlenie dokumentu o najmniejszej liczbie
			       wypoºyczeñ
C, F10                      koñcz wy₧wietlanie dokumentów
X, Ctrl + F10               wróc do gÆównego menu

$(Uwaga:$)
   "nastæpny  dokument" oznacza "o tej samej lub mniejszej liczbie wypoºyczeñ"
   "poprzedni dokument" oznacza "o tej samej lub wiækszej  liczbie wypoºyczeñ"


$Hzes
   Moºliwe do wykonania operacje, wymienione w wy₧wietlonym menu:

$<Zestawienie bieºåcych wypoºyczeñ $> Operacja ta polega na wypisaniu liczby
aktualnie wypoºyczonych ksiåºek (a dokÆadnie: liczby zapisanych w wypoºyczeniach
identyfikatorów ksiåºek) oraz przeglådaniu wszystkich zapisów o aktualnie
wypoºyczonych ksiåºkach w kolejno₧ci identyfikatorów czytelników; w trakcie
tego przeglådania liczona jest i wypisywana liczba wypoºyczeñ speÆniajåcych
ustawione warunki oraz liczba czytelników. Operacjæ moºna przerwaì (F10).

$<Liczba odwiedzin $> Do wykonania tej operacji wykorzystany jest specjalny indeks,
zawierajåcy daty (wypoºyczenia lub zwrotu) oraz identyfikatory czytelników;
przeglådanie tego indeksu (w kolejno₧ci dat) pozwala obliczyì i wy₧wietliì
liczbæ odwiedzin w okre₧lonym okresie. Uwaga: je₧li czytelnik danego dnia
wypoºyczyÆ albo zwróciÆ albo wypoºyczyÆ i zwróciÆ (byì moºe paræ ksiåºek), to
jest liczony jako 1.

   W czasie wykonywania tej operacji analizowane så identyfikatory czytelników
(pobierane så wszystkie litery, ale nie wiæcej niº 7) i na zakoñczenie
wypisywana jest liczba róºnych "klas" identyfikatorów; je₧li np. pracownicy
majå w identyfikatorze literæ P, a dzieci - literæ D, to w podsumowaniu
bædzie wypisane: w tym P ..., D ...

$Hzes
$<Liczba czytelników $> Do wykonania tej operacji wykorzystany jest specjalny
indeks, zawierajåcy m.in. daty wypoºyczenia oraz identyfikatory czytelników;
przeglådanie tego indeksu (w kolejno₧ci dat) pozwala obliczyì i wy₧wietliì
liczbæ czytelników, którzy w okre₧lonym okresie cokolwiek wypoºyczali. Celem
tej operacji jest np. odpowiedª na pytanie: ilu czytelników zgÆosiÆo siæ w
danym roku.

$<Liczba ... wg ident. $> Jest to operacja analogiczna do wyºej opisanej, ale
uwzglædnia tylko wypoºyczenia ksiåºek o podanym (w odpowiedzi na zadawane
przez program pytanie) poczåtku identyfikatora.

$<Statystyka $> Po wywoÆaniu tej operacji uºytkownik musi podaì okres, dla jakiego
statystyka ma byì wykonana, a nastæpnie okre₧liì rodzaj statystyki; w tym
momencie dostæpny jest bardziej szczegóÆowy help dotyczåcy statystyki.

$<Wypoºyczenia / zwroty w okresie $> Ta operacja umoºliwia wypisanie ze zbiorów
statystycznych informacji o wypoºyczeniach lub zwrotach dokonanych w zadanym
okresie. Poniewaº w zbiorze dla statystyki informacje så uÆoºone wg daty
wypoºyczenia, przy wypisywaniu wypoºyczeñ program "trafia" bezpo₧rednio w
zadany okres, a przy wypisywaniu zwrotów musi przejrzeì caÆå statystykæ.

$Hmon
$<MONITY I ZAWIADOMIENIA:$> Monity i zawiadomienia så to teksty drukowane lub
wpisywane do zbioru "monity"; róºnice miædzy monitami i zawiadomieniami så
nastæpujåce:

   1. Monity så wypisywane tylko dla tych wypoºyczeñ, których termin zwrotu
upÆynåÆ; zawiadomienia så wypisywane niezaleºnie od terminu zwrotu.

   2. Wypisanie monitu jest odnotowywane w zbiorze wypoºyczeñ: wpisywana jest
data monitu i zwiækszany licznik monitów; zawiadomienia nie så odnotowywane
i dziæki temu dziaÆajå znacznie szybciej.

   Przed wypisaniem monitów lub zawiadomieñ naleºy okre₧liì dla jakich przypad-
ków oraz w jakiej formie majå byì wypisane. Po okre₧leniu warunków oraz formatu
naleºy wybraì monity (T) lub zawiadomienia (Z), a nastæpnie odpowiedzieì na py-
tanie czy drukowaì monity zbiorcze (wszystkie wypoºyczenia danego czytelnika),
czy oddzielne (kaºde wypoºyczenie oddzielnie) wg czytelników lub ksiåºek. Format
dla monitów zbiorczych powinien zawieraì trzy czæ₧ci (oddzielone znakiami $$*):
poczåtek monitu (zwykle staÆe dane i dane z bazy czytelnika), czæ₧ì powtarzalnå
(zwykle dot. wypoºyczeñ) i koniec (zwykle dane staÆe).

   W czasie pracy na ekranie (w ramce) podana jest informacja, dla kogo tekst
jest przygotowywany. Proces moºna przerwaì naciskajåc F10.

$Hmon
$<WARUNKI WYBIERANIA:$> Wybranie operacji wypisywania monitów automatycznie
ustawia warunek "ksiåºka przetrzymana (przeterminowana)"; zwykle chcemy ustawiì
dodatkowe warunki, oto przykÆady:

   1. ksiåºka przeterminowana wiæcej niº 14 dni i poprzedni monit (je₧li byÆ)
wysÆano ponad 10 dni temu (ºeby nie wysyÆaì monitu, je₧li wczoraj byÆ wysÆany)

   2. ksiåºka przeterminowana wiæcej niº 60 dni i dotychczas wysÆano ponad 3
monity (ºeby sformuÆowaì odpowiednio ostry monit)

   3. ksiåºka wypoºyczona z jakim₧ komentarzem, np. "nie przedÆuºaì".

   Aby ustawiì odpowiednie warunki naleºy nacisnåì literæ N albo zrezygnowaì
z wypisywania (Enter) i wywoÆaì operacjæ ustawiania warunków (litera O).

$<FORMAT:$> Monity lub zawiadomienia mogå byì wypisywane w formie standardowej
lub zgodnie z podanym przez uºytkownika opisem. W formie standardowej wypisywa-
ne så: nr monitu, daty poprzednich monitów, identyfikator ksiåºki, data wypoºy-
czenia i termin zwrotu oraz kto i co wypoºyczyÆ (krótkie opisy) oraz komentarz
wprowadzony podczas wypoºyczania i (ewent.) komentarz podawany przy wypisywaniu
monitów.

$Hmon
   Dla tekstów wg wÆasnego formatu trzeba przygotowaì zbiór (z domy₧lnym
rozszerzeniem .mon) zawierajåcy wypisywany tekst; podobny zbiór trzeba przygo-
towaì dla wypisywania rewersów (rozszerzenie dowolne). Przy wypisywaniu
wszystkie znaki nowej linii så z podanego tekstu usuwane, a znak $$ wraz z
nastæpujåcymi po nim znakami jest traktowany nastæpujåco:

   w tek₧cie               oznacza
     $$$$                      $$
     $$*                      separator poczåtku, ₧rodka i koñca dla monitów
				(zawiadomieñ) zbiorczych
     $$_                      pominiæcie wszystkich spacji po tym znaku
				(sÆuºy do "Æadnego" zbudowania zbioru)
     $$:                      pominiæcie wszystkich znaków do nowej linii
				(sÆuºy do wpisywania komentarzy)
     $$/xx lub $$\xx           liczba szesnastkowa xx (dwie cyfry i/lub litery
				A...F (sÆuºy do wpisywania poleceñ dla drukarki)
     $$F                      nowå stronæ
     $$L[n], $$S[n]            n nowych linii, n spacji
     $$L:nn, $$S:nn            przejdª do n-tej linii lub spacji
     $$DB, $$DW                datæ bieºåcå, datæ wypoºyczenia
     $$DZ, $$DM                termin zwrotu, datæ ost. monitu

					$<ciåg dalszy na nastæpnej stronie $>

$Hmon
					$<kontynuacja z poprzedniej strony $>

   w tek₧cie               oznacza
     $$N                      numer monitu
     $$I                      ident. ksiåºki
     $$RK, $$RC                systemowy nr dokumentu z bazy KSIÅíKI lub CZYTELNIK
     $$Wm                     przeterminowanie razy liczba m (patrz uwaga xxxx)
     $$C'pol'pod'[/x][(y)]    x-te wyst. podp. CZYTELNIK     (patrz uwaga xxxx)
     $$K'pol'pod'[/x][(y)]    x-te wyst. podp. KSIÅíKI       (patrz uwaga xxxx)
     $$TWnn                   nn wierszy / stronæ            (patrz uwaga xxxx)
     $$TZnn                   nn znaków  / wiersz
     $$TMnn                   lewy margines = nn znaków      (patrz uwaga xxxx)

Uwagi: 1. Po znaku $$ duºe i maÆe litery så utoºsamiane
       2. Postaì daty zaleºy od tego, czy litera po $$D jest duºa, czy maÆa:
	     - duºa litera oznacza datæ w postaci rrrr.mm.dd
	     - maÆa litera oznacza datæ w postaci dd.mm.rrrr
       3. [...] oznacza moºliwo₧ì pominiæcia
       4. n jedna cyfra (domy₧lnie 1), nn - dwie lub trzy cyfry
       5. x oznacza jednå cyfræ (numer wyståpienia POLA) lub literæ 'i' (to
	    pole, które zawiera identyfikator), domy₧lna warto₧ì: 1

				   $<ciåg dalszy uwag na nastæpnej stronie $>

$Hmon
				   $<kontynuacja uwag z poprzedniej strony $>

       6. y (jedna lub dwie cyfry) oznacza wciæcie przy przenoszeniu tekstu
	    do nastæpnego wiersza; domy₧lna warto₧ì: 0
       7. 'pol'pod' oznacza nazwæ pola i podpola wg maski 0
       8. (**) - istotne przy drukowaniu, pomijane przy wpisywaniu do zbioru
       9. m oznacza liczbæ (do 8 cyfr, moºe byì w ₧rodku przecinek lub kropka),
	    przez którå jest mnoºone "przeterminowanie" (tj. data dzisiejsza
	    minus termin zwrotu); $$W1 jest wiæc przeterminowaniem w dniach;
	    je₧li m jest karå za dzieñ zwÆoki, to $$Wm jest karå do zapÆacenia.

$<DRUKOWANIE lub WPISYWANIE DO ZBIORU:$>
   Teksty monitów lub zawiadomieñ mogå byì drukowane lub wpisywane do zbioru
(zawsze do zbioru "monity") w celu póªniejszego ich zredagowania i wydrukowania.
W przypadku wpisywania do zbioru niektóre parametry (patrz dalej) nie så brane
pod uwagæ. Wybranie odpowiedniej opcji (drukowanie lub wpisywanie) nastæpuje po:

   - pierwszym wywoÆaniu opracowania monitów i/lub zawiadomieñ,
   - wywoÆaniu E lub Ctrl + F8 (zmieñ parametry wydruku) w czasie oglådania
     dokumentu,
   - wywoÆaniu E po wywoÆaniu wypisywania monitów lub zawiadomieñ (tj. po
     wyj₧ciu z tego helpa).

$Hmon

$<DODATKOWE PARAMETRY:$>
   Do opracowania monitów lub zawiadomieñ potrzebne så nastæpujåce parametry:

   - liczba wierszy na stronie,
   - liczba znaków w wierszu,
   - lewy margines,
   - czy wypisywaì dodatkowy tekst (istotne przy monitach standardowych).

   Wszystkie te parametry ustawia siæ po wyborze opcji drukowanie / wpisywanie
do zbioru (patrz wyºej).

$Hsta
   Statystyka powinna odpowiadaì np. na nastæpujåce pytania (w nawiasie podano
przyjæte umowne nazwy):
   - liczba wypoºyczeñ w danym okresie, z podziaÆem na wiek czytelników
     i rodzaj literatury (statystyka wypoºyczeñ),
   - liczba czytelników w róºnych grupach wiekowych (statystyka czytelników),
   - liczba ksiåºek wg rodzaju literatury (statystyka ksiåºek).

   Przy statystyce wypoºyczeñ przeglåda siæ kolejne (z danego okresu) zapisy
o wypoºyczeniach; przy statystyce czytelników lub ksiåºek przeglåda siæ
(sekwencyjnie) odpowiedniå bazæ.

$(Wyniki$) statystyki så wy₧wietlane na ekranie oraz (obowiåzkowo, je₧li w
bazospisie nie podano ºådania I=C) wpisywane do zbioru, ståd pytanie "Podaj
nazwæ zbioru dla wyników statystyki".

$(Statystykæ wypoºyczeñ$) wywoÆuje siæ literå $(W$) lub $(V$) (róºnicæ miædzy W i V opisano
niºej); wykonanie statystyki wymaga odpowiedzi na nastæpujåce pytania:
   - jakiego okresu dotyczy statystyka,
   - jaki jest poczåtek identyfikatora ksiåºek; to pytanie jest zadawane
     wyÆåcznie przy wywoÆaniu $(V$) i ogranicza statystykæ do wypoºyczeñ ksiåºek
     o podanym poczåtku identyfikatora; przy wywoÆaniu $(W$) (a takºe przy wy-
     woÆaniu $(V$) i podaniu pustego poczåtku identyfikatora) uwzglædniane så
     wszystkie wypoºyczenia,

$Hsta
   - z której bazy (ksiåºki? czytelnicy?) oraz z jakich pól i podpól braì
     potrzebne informacje (np. wiek czytelnika, rodzaj literatury, ...),
   - jak interpretowaì te informacje (np. wiek jest róºnicå miædzy rokiem
     bieºåcym i rokiem urodzenia, ale rok urodzenia moºe byì bezpo₧rednio
     wpisany do podpola albo "ukryty" w dacie urodzenia); ponadto trzeba
     okre₧liì sposób podziaÆu informacji dla statystyki (np. wiek w grupach:
     do 15 lat, 16 - 19 lat ... albo: do  9 lat, 10 - 14 lat, itd.).

   Wybrany dla statystyki okres dotyczy daty zwrotu: kaºdy zwrot, który
miaÆ miejsce w danym okresie jest liczony jako 1. Okre₧lenie tego okresu nie
wymaga komentarza.

   Ustalenie pozostaÆych informacji moºe byì dla uºytkownika trudne, dlatego
raz ustawione informacje moºna zapisaì w zbiorze zewnætrznym, który nastæpnie
moºe byì wielokrotnie wykorzystywany do okre₧lenia rodzaju statystyki. Ståd
pytania "Czy wczytaì ..." oraz "Czy zapisaì ..." (to ostatnie tylko wtedy, gdy
opisu nie wczytano lecz przygotowano "ræcznie"). Wczytany lub przygotowany opis
wymaga akceptacji.

   Odpowiedzi na pytania jaka baza (K lub C) oraz jakie pole i podpole nie
powinny uºytkownikowi sprawiaì kÆopotu. Do statystyki brane jest zawsze
pierwsze wyståpienie podpola, pozostaÆe wyståpienia så ignorowane; brak
wyståpienia podpola jest traktowany jako brak danych.

$Hsta
   Dla okre₧lenia sposobu interpretacji danych trzeba wybraì odpowiedni algo-
rytm oraz parametr dostosowany do tego algorytmu. Zarówno dla wybrania algo-
rytmu, jak i okre₧lenia parametru moºna wywoÆaì odpowiedni help.

$(Statystyka czytelników, statystyka ksiåºek$)
   Ta statystyka dotyczy caÆej bazy, a nie okresu, dlatego liczone mogå byì
dokumenty albo wyståpienia wybranego podpola. Proces liczenia zaleºy wiæc od
odpowiedzi na pytanie "Liczyì dokumenty (D) czy wyståpienia podpola (P)"; inter-
pretacja odpowiedzi jest opisana poniºej.

   WywoÆanie tej statystyki jest podobne do wywoÆania statystyki wypoºyczeñ,
pomijane så jedynie te pytania, które nie majå zastosowania (np. okres, rodzaj
bazy itp.); przy wczytywaniu opisu statystyki ze zbioru zewnætrznego pomijane
så te fragmenty, które nie dotyczå danej bazy.

$(Liczenie dokumentów:$) do statystyki brane jest (tak jak dla statystyki wypoºy-
czeñ) tylko pierwsze wyståpienie podpola i kaºdy dokument jest liczony jako 1.

$(Liczenie wyståpieñ podpola:$) w tym przypadku zadawane jest dodatkowe pytanie:
"Statystyka dla:  pole ... podpole ..."; nie podanie pola i podpola powoduje
liczenie dokumentów. Po podaniu pola i podpola zachodzi jeden z nastæpujåcych
przypadków (dla jednoznaczno₧ci opisu nazwijmy podpole wybrane do liczenia
podpolem L, a podpola statystyki - podpolami S):

$Hsta
   a) Podpole L jest w innym polu niº wszystkie podpola S. PrzykÆad: do licze-
nia wybrano podpole "numer inwentarza", a statystyka jest robiona wg rodzaju
literatury, zapisanego w innym polu. W tym przypadku do statystyki brane jest
tylko pierwsze wyståpienie podpola S (w przykÆadzie: rodzaj literatury), a
liczone så wszystkie wyståpienia podpola L (w przykÆadzie: numer inwentarza).

   b) Podpole L i co najmniej jedno podpole S så w tym samym polu. PrzykÆad:
do liczenia wybrano podpole "numer inwentarza", a statystyka jest robiona wg
podpola "ªródÆo nabycia", znajdujåcego siæ w tym samym polu, nazwijmy je umownie
polem A. W tym przypadku do statystyki brane jest kaºde wyståpienie pola A, w
nim pierwsze wyståpienie kaºdego podpola S (w przykÆadzie: ªródÆo nabycia) i
dla tego pola liczone så wszystkie wyståpienia podpola L (w przykÆadzie: numer
inwentarza); dla podpól S, które nie naleºå do pola A brane jest pierwsze
wyståpienie podpola w dokumencie.

$(Uwaga:$) ten "makabryczny" opis jest nie-do-zrozumienia, ale moºna sådziì, ºe
maÆy eksperyment pokaºe, ºe to jest to, o co chodzi.

$Halg
   Statystykæ tworzy siæ dla wybranych informacji, np. pÆeì, wiek, rodzaj
literatury itp. Te informacje pobiera siæ z odpowiednich dokumentów bazy
"Ksiåºki" i bazy "Czytelnicy"; trzeba jednak okre₧liì z których podpól
pobiera siæ odpowiedniå informacjæ i jak jå "wyÆuskaì". Sposób "wyÆuskania"
informacji jest okre₧lony przez algorytm.

   Algorytmy sÆuºå do przeksztaÆcenia zawarto₧ci podpola na jednå z liczb
0, ... n (n jest okre₧lone dla kaºdego algorytmu); brak podpola lub niepoprawna
warto₧ì jest zawsze zamieniana na 0. Sposób przeksztaÆcenia zaleºy od podanego
parametru; istniejåce algorytmy så przeznaczone do opracowania podpola
zawierajåcego:

$<ALGORYTM 1:$> zakodowane i zapisane pozycyjnie informacje, np. o kategorii
spoÆeczno zawodowej, kategorii miejsca zamieszkania, rodzaju literatury itp.,

$<ALGORYTM 2:$> pÆeì,

$<ALGORYTM 3:$> datæ urodzenia; od bieºåcego roku odejmuje siæ rok zapisany w
podpolu, a nastæpnie dzieli (zaleºnie od podanego parametru) na grupy wiekowe,

$<ALGORYTM 4:$> informacje o kategoriach spoÆeczno zawodowych,

$<ALGORYTM 5:$> informacje o kategoriach miejsca zamieszkania,

$Halg
$<ALGORYTM 6:$> informacje o rodzaju literatury,

$<ALGORYTM 7:$> informacje o jæzyku dokumentu; jæzyk jest okre₧lony przez
poczåtek podpola w sposób okre₧lony na nastæpnej stronie (duºe i maÆe litery
nie så rozróºniane),

$<ALGORYTM 8:$> okre₧lone przez uºytkownika teksty, np.:
   a) w podpolu "ªródÆo nabycia": DAR, ZAKUP, WYMIANA, ... albo
   b) w podpolu "rodzaj": KSIÅíKA, CZASOPISMO, KASETA, P£YTA, ...

$<ALGORYTM 9:$> datæ, np. datæ rejestracji czytelnika,

$<ALGORYTM 10:$> - algorytm istnieje tylko w programie STA,

$<ALGORYTM 11:$> dane pobierane ze skontrum (program SKO).

$Halg
jæzyk       |  poczåtek podpola            jæzyk       |  poczåtek podpola
-------------------------------            -------------------------------
angielski   |  ang    eng    en            irlandzki   |                ga
francuski   |  fr     fre    fr            islandzki   |                is
hiszpañski  |  hisz   spa    es            japoñski    |                ja
Æacina      |  Æac    lat    la            jidysz      |                yi
niemiecki   |  niem   ger    de            kazachski   |                kk
polski      |  pol    pol    pl            kirgiski    |                ky
rosyjski    |  ros    rus    ru            litewski    |                lt
wÆoski      |  wÆ     ita    it            Æotewski    |                lv
grecki      |         gre    el            norweski    |                no
biaÆoruski  |                be            portugalski |                pt
buÆgarski   |                bg            rumuñski    |                ro
chiñski     |                zh            serbski     |                sr
chorwacki   |                hr            serbsko-ch. |                sh
czeski      |                cs            sÆowacki    |                sk
duñski      |                da            sÆoweñski   |                sl
esperanto   |                eo            szkocki     |                gd
estoñski    |                et            szwedzki    |                sv
fiñski      |                fi            tatarski    |                tt
gruziñski   |                ka            turecki     |                tr
hebrajski   |                he            ukraiñski   |                uk
holenderski |                nl            wægierski   |                hu
$(Uwaga:$( podane skróty så szukane kolejno w I, II i III kolumnie
$Hal1
$<ALGORYTM 1:$> jest przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego zakodowane
informacje. DziaÆanie zaleºy od parametru nastæpujåco:

   - parametr = 0: przeksztaÆcenie toºsamo₧ciowe, odpowiednia warto₧ì
     0, ..., 15 jest wpisana na poczåtku podpola; pierwszy znak, który nie jest
     cyfrå przerywa analizæ tre₧ci podpola.

   - parametr = n (n - cyfra 1 ... 9): jako zakodowanå informacjæ traktuje siæ
     n - ty znak (liczony od 1); znak ten musi byì literå alfabetu Æaciñskiego,
     duºe i maÆe litery så utoºsamiane.

   PrzykÆad zastosowania algorytmu: w pewnym podpolu pierwszy znak okre₧la
kategoriæ spoÆeczno zawodowå, drugi znak okre₧la kategoriæ miejsca zamieszkania
itd.

$Hal2
$<ALGORYTM 2:$> algorytm przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego pÆeì;
parametr: 0, 1 lub 2. Wynik zaleºy od podanego parametru w nastæpujåcy sposób:

 parametr    pierwszy znak podpola  =====>  liczba 0, 1 lub 2
 ----------------------------------------------------------------
    0            '1' ===> 1,          '2' ===> 2,     inne ===> 0
    1       'm', 'M' ===> 1,     'k', 'K' ===> 2,     inne ===> 0
    2       'k', 'K' ===> 1,     'm', 'M' ===> 2,     inne ===> 0

$Hal3
$<ALGORYTM 3:$> algorytm przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego datæ
urodzenia. We wskazanym podpolu musi byì zapisany rok urodzenia w postaci rrrr;
moºe byì zapisana data urodzenia zaczynajåca siæ od roku, po którym musi
naståpiì separator (np kropka) i reszta daty, np. rrrr.mm.dd. Od bieºåcego
roku odejmuje siæ rok zapisany w podpolu, a nastæpnie dzieli na grupy okre₧lone
warto₧ciå parametru.

PARAMETR = 0:
   wiek:    | do 15 | 16-19 | 20-29 | od 30
   ---------|-------|-------|-------|--------
   grupa:   |   1   |   2   |   3   |   4

PARAMETR = 1:
   wiek:    | do  9 | 10-14 | 15-19 | 20-29 | co  | 70-79 | od 80
   ---------|-------|-------|-------|-------| 10  |-------|--------
   grupa:   |   1   |   2   |   3   |   4   | lat |   9   |  10

PARAMETR = 2:
   wiek:    | do 14 | 15-19 | 20-29 | od 30
   ---------|-------|-------|-------|--------
   grupa:   |   1   |   2   |   3   |   4

$Hal3

PARAMETR = 3:
   wiek:    | do 15 | 16-19 | 20-24 | 25-44 | 45-60 | od 61
   ---------|-------|-------|-------|-------|-------|--------
   grupa:   |   1   |   2   |   3   |   4   |   5   |   6

PARAMETR = 4:
   wiek:    | do 15 | od 16
   ---------|-------|--------
   grupa:   |   1   |   2

PARAMETR = 5:
   wiek:  | do 5 |  6-12 | 13-15 | 16-19 | 20-24 | 25-44 | 45-60 |  od 61
   -------|------|-------|-------|-------|-------|-------|-------|--------
   grupa: |   1  |   2   |   3   |   4   |   5   |   6   |   7   |    8

$Hal4
$<ALGORYTM 4:$> algorytm przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego
informacje o kategoriach spoÆeczno zawodowych.

   Parametr jednocyfrowy (0 - 9) okre₧la numer znaku zawierajåcego informacjæ;
informacja musi byì zakodowana wg poniºszej tabelki:

 grupa |  znak     kategoria spoÆeczno - zawodowa
 ------|-----------------------------------------------------------
   1   |    P      robotnicy zatrudnieni poza rolnictwem i le₧nictwem
   2   |    R      chÆopi i robotnicy rolni i le₧ni
   3   |    U      pracownicy umysÆowi
   4   |    K      pracownicy naukowi
   5   |    A      arty₧ci
   6   |    L      bibliotekarze
   7   |    M      mÆodzieº uczåca siæ
   8   |    S      studenci
   9   |    Z      studenci zaoczni
  10   |    I      inni zatrudnieni
  11   |    B      bezrobotni
  12   |    E      emeryci
  13   |    N      inni niezatrudnieni (w tym gospodynie domowe)

   Parametry 10 i 11 så opisane na nastæpnej stronie.

$Hal4
   Parametry 10 i 11 okre₧lajå grupæ wg poniºszej tabelki:

       | 1. znak |       kategoria          |   tekst wypisywany:
 grupa | podpola | spoÆeczno - zawodowa     | parametr = 10 | par. = 11
 ------|---------|--------------------------|---------------|-----------
   1   |    P    | pracujåcy                | pracujåcy     | P
   2   |    M    | mÆodzieº                 | mÆodzieº      | M
   3   |    E    | emeryci i renci₧ci       | emeryci       | E
   4   |    I    | inni niezatrudnieni      | inni          | I


$Hal5
$<ALGORYTM 5:$> algorytm przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego
informacje o kategoriach miejsca zamieszkania. Parametr (0 - 9) okre₧la numer
znaku zawierajåcego informacjæ; informacja musi byì zakodowana wg poniºszej
tabelki:

 grupa |  znak     kategoria miejsca zamieszkania
 ------|-----------------------------------------------------------
   1   |    W      mieszkañcy wsi
   2   |    M      mieszkañcy miast

$Hal6
$<ALGORYTM 6:$> algorytm przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego
informacje o rodzaju literatury. Wskazane podpola okre₧la rodzaj literatury w
nastæpujåcy sposób (dla parametru 0 i 1 uwzglædniany jest poczåtek podpola):

   Dla parametru 0:

      poczåtek           |   rodzaj literatury
     --------------------|--------------------------------------------------
      82-1, 82-2, 82-3   | lit. piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
      82-93              | lit. piækna dla dzieci i mÆodzieºy (lit. piækna mÆ.)
      inny               | lit. niebeletrystyczna (inna lit.)

   Dla parametru 1:

      poczåtek           |   rodzaj literatury
     --------------------|--------------------------------------------------
      8                  | literatura piækna (lit. piækna)
      inny               | inna literatura (inna lit.)

$Hal6
   Dla parametru 2 wyróºnione så nastæpujåce warto₧ci:

       0, 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 80, 82, 82-1/-9, 82-93, 821.162.1-1/-9,
       884-1/-9, 91, 929, 93/99, I, II, III, IV.

   Dla parametru 3 wyróºnione så nastæpujåce warto₧ci:

       0/9(03), 00+05/08, 002+01/02+09, 1, 159.9, 2, 30, 31, 316, 32, 33,
       34+351/354+3, 355/359, 37, 389, 39, 502/504, 51, 52, 53, 54,
       548/549+55, 56/59, 61, 619, 62, 63, 64, 65, 655+659, 66/69, 681.3,
       7.01/.09, 71/72, 73/76, 77, 78, 791/792, 793/794, 796/799, 80,
       82/89(091)+82.0, 82/89-1/-9, 82-93, 902/904, 908+9, 912, 914.3,
       929, 93/99, 943.8.

   Dla parametrów 4 i 5:

      tre₧ì  |                                 |   tekst wypisywany:
     podpola | rodzaj literatury               | parametr = 4   | par. = 5
     --------|---------------------------------|----------------|----------
      p      | literatura piækna               | lit. piækna    | p
      n      | literatura popularnonaukowa     | lit. pop.nauk. | n
      d      | literatura dzieciæca            | lit. dzieciæca | d
      dd     | literatura dzieciæca poziom IV  | lit. dziec. IV | dd

$Hal6
   Dla parametru 6 (rozwiåzanie tymczasowe, moºe byì zmienione):

      poczåtek           |   rodzaj literatury
     --------------------|--------------------------------------------------
      82-1, 82-2, 82-3   | lit. piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
      82-93              | lit. piækna dla dzieci i mÆodzieºy (lit. piækna mÆ.)
      C lub c            | czasopisma
      inny               | lit. niebeletrystyczna (inna lit.)

   Dla parametru 7 wyróºnione så nastæpujåce warto₧ci:

    I/N, II/B, II/OP, II/Z, II/H, II/PF, II/PO, II/PT, III/B, III/F, III/PO,
    III/PT, III/PB, III/PRZ, III/H, III/Z, III/SF, I/K, I/R, II/K, II/R,
    III/R, IV/PO, IV/PP, IV/PB, IV/PRZ, IV/HW, IV/H, IV/B, IV/Z, IV/SF,
    IV/F, IV/PD, 82-93, 8.

   Dla parametru 8:

      koniec podpola     |   rodzaj literatury
     --------------------|--------------------------------------------------
      -93                | lit. piækna dla dzieci (lit. piækna dz.)
      inny               | inna (inna lit.)

$Hal6

   Dla parametru 9:

    poczåtek podpola          |   rodzaj literatury
   ---------------------------+----------------------------------------------
    82-1, 82-2, 82-3, 82-4,   |
    82-5, 82-6, 82-7, 82-82,  |
    82-84, 82-91, 82-92,      |
    884-3, K 82-3, F 82-3,    | piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
   ---------------------------+----------------------------------------------
    82-93                     | piækna dla dzieci i mÆodzieºy (lit. piækna mÆ.)
   ---------------------------+----------------------------------------------
    A 82-3                    | piækna angielska (lit. piækna ang)
   ---------------------------+----------------------------------------------
    inny                      | niebeletrystyczna (inna lit.)

$Hal6
   Dla parametru 10: uwzglædniane så tylko (z pominiæciem spacji) pierwszy i
drugi znak za kreskå poziomå (my₧lnikiem); interpretacja tych znaków wynika z
poniºszej tabelki:

    pierwszy i drugi znak        |   rodzaj literatury
	za kreskå                |
   ------------------------------+-------------------------------------------
    a) pierwszy znak 1 ... 8     |
       drugi    znak nieistotny  |
    b) pierwszy znak 9           |
       drugi    znak 1 lub 2     | piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
   ------------------------------+-------------------------------------------
       pierwszy znak 9           |
       drugi    znak 3           | piækna dla dzieci i mÆodzieºy
				 |    (lit. piækna mÆ.)
   ------------------------------+-------------------------------------------
    a) brak kreski               |
    b) inne znaki                | niebeletrystyczna (inna lit.)


$Hal6
   Dla parametru 11: uwzglædniane så tylko (z pominiæciem spacji) pierwszy i
drugi znak za kreskå poziomå (my₧lnikiem), przy czym:
   - liczy siæ tylko kreska, która nie jest w nawiasach,
   - wyniki zaleºå od tego, czy w caÆym tek₧cie jest ciåg "(091)".
Interpretacja znaków za my₧lnikiem wynika z poniºszej tabelki:

   pierwszy i drugi znak            |   rodzaj literatury
       za kreskå                    |
   ---------------------------------+----------------------------------------
   a) pierwszy znak 1 ... 8         |
      drugi    znak nieistotny      |
      w tek₧cie nie ma ciågu "(091)"|
   b) pierwszy znak 9               |
      drugi    znak 1 lub 2         | piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
   ---------------------------------+----------------------------------------
      pierwszy znak 9               |
      drugi    znak 3               | piækna dla dzieci i mÆodzieºy
				    |    (lit. piækna mÆ.)
   ---------------------------------+----------------------------------------
   a) pierwszy znak 1 ... 8         |
      drugi    znak nieistotny      |
      w tek₧cie jest ciåg "(091)"   |
   b) brak kreski                   |
   c) inne znaki                    | niebeletrystyczna (inna lit.)


$Hal6
   Dla parametru 12:

  poczåtek                    |   rodzaj literatury
 -----------------------------|----------------------------------------------
  dokÆadnie: I, II, III, IV   | lit. piækna dla dzieci i mÆ (lit. piækna mÆ.)
     lub PD                   |
  820, 821. - tylko je₧li     | lit. piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
     brak ... (091)           |
  0, 1, 2, 3, 5, 6, 7, 9,     | lit. popularno-naukowa
     81, 82.0 lub 82 - tylko  |
     je₧li dalej jest (091)   |

   Dla parametru 13 podziaÆ jest taki jak dla parametru 12 z tym, ºe:
     a) do pierwszej grupy (lit. piækna dla dzieci ...) dodano nastæpujåce
	kody: N, B, Op, Pf, Z, H, Hw, F, P, Pb, Prz, K, R, PD, A
     b) do drugiej grupy (lit. piækna dla dorosÆych) dodano symbole
	zaczynajåce siæ od 821-

$Hal6

   Dla parametru 14:

    poczåtek podpola          |   rodzaj literatury
   ---------------------------+-------------------------------------------
    82-1, 82-2, 82-3, 82-4,   |
    82-5, 82-6, 82-7, 82-8,   |
    82-82, 82-84, 82-91,      |
    82-92, 884-3, K 884-3,    |
    F 884-3, K 82-3,          |
    F 82-3, 821.162.1-3,      |
    K 821.162.1-3,            |
    F 821.162.1-3             | piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
   ---------------------------+-------------------------------------------
    82-93                     | piækna dla dzieci i mÆodzieºy (lit. piækna mÆ.)
   ---------------------------+-------------------------------------------
    A 82-3, N 82-3            | piækna obcojæzyczna (lit. piækna obc.)
   ---------------------------+-------------------------------------------
    AB                        | ksiåºka mówiona (ksiåºka mówiona)
   ---------------------------+-------------------------------------------
    inny                      | niebeletrystyczna (inna lit.)

$Hal6

   Dla parametru 15:

    poczåtek podpola          |   rodzaj literatury
   ---------------------------+----------------------------------------------
    82-1, 82-2, 82-3, 82-4,   |
    82-5, 82-6, 82-7, 82-82,  |
    82-84, 82-91, 82-92,      |
    884-3, K 82-3, F 82-3,    | piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
   ---------------------------+----------------------------------------------
    I, II, III, IV            | piækna dla dzieci i mÆodzieºy (lit. piækna mÆ.)
   ---------------------------+----------------------------------------------
    A 82-3                    | piækna angielska (lit. piækna ang)
   ---------------------------+----------------------------------------------
    inny                      | niebeletrystyczna (inna lit.)

   Parametr 16 jest tylko w WYPV.

$Hal6

   Dla parametru 17:

    poczåtek podpola              |   rodzaj literatury
   -------------------------------+------------------------------------------
    82-1/-2, 82-3, 82-4/-6, 82-7, | piækna dla dorosÆych (lit. piækna d.)
    82-8, 82-91, 82-92, 884-3,    |
    F 82-3, K 82-3, F 884-3,      |
    K 884-3, 821.162.1-3,         |
    F 821.162.1-3, K 821.162.1-3  |
   -------------------------------+------------------------------------------
    AB                            | ksiåºka mówiona (ksiåº. mówiona)
   -------------------------------+------------------------------------------
    A 82-3, N 82-3                | piækna obcojæzyczna (lit. piækna obc.)
   -------------------------------+------------------------------------------
    I, II, III, IV                | piækna dla dzieci i mÆodzieºy
				  |    (lit. piækna mÆ.)
   -------------------------------+------------------------------------------
    A 82-3                        | piækna angielska (lit. piækna ang)
   -------------------------------+------------------------------------------
    inny                          | niebeletrystyczna (inna lit.)

$Hal8
$<ALGORYTM 8:$> jest przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego okre₧lone
przez uºytkownika teksty, np.:

   a) w podpolu "ªródÆo nabycia": DAR, ZAKUP, WYMIANA, ... albo

   b) w podpolu "rodzaj": KSIÅíKA, CZASOPISMO, KASETA, P£YTA, ...

   Algorytm prowadzi tablicæ (30 elementów), do której wpisuje pojawiajåce siæ
teksty (je₧li ich tam jeszcze nie ma); je₧li naståpiÆo przekroczenie, to
odpowiednie teksty så traktowane jako brak danych. Duºe i maÆe litery så
utoºsamiane. Tablica moºe byì wspólna dla kilku podpól, je₧li np. w powyºszym
przykÆadzie "ªródÆo nabycia" ma 10 róºnych warto₧ci i "rodzaj" ma 15 warto₧ci,
to moºna zrobiì statystykæ wg "ªródeÆ nabycia" i "rodzajów".

   Parametr okre₧la liczbæ znaków branych pod uwagæ, np. okre₧lenie parametru
jako 4 spowoduje, ºe do tablicy (a wiæc i do statystyki) w przykÆadzie a bædå
pobrane teksty: DAR, ZAKU, WYMI, ... Maksymalna warto₧ì: 12 (parametr zero
jest teº traktowany jako warto₧ì maksymalna, czyli 12);

$Hal9
$<ALGORYTM 9:$> jest przeznaczony do opracowania podpola zawierajåcego datæ
(zapisanå w postaci rrrr.mm.dd); moºe byì np. uºyty do rozpoznania daty
rejestracji czytelnika. Wynikiem dziaÆania algorytmu jest stwierdzenie, czy
data naleºy do zadanego (okre₧lonego parametrem, patrz dalej) okresu. Daty nie
naleºåce do tego okresu så traktowane tak samo jak brak danych.

Parametr okre₧la okres:

       Parametr    | Okres
       ===========================
	  0        | bieºåcy rok
	  1        | bieºåcy kwartaÆ
	  2        | bieºåcy miesiåc
	  3        | bieºåcy dzieñ
	  4        | bieºåcy rok (jak 0, ale w bazie tylko rok czterocyfrowy)
	  5        | ubiegÆy rok
	  6        | ubiegÆy kwartaÆ
	  7        | ubiegÆy miesiåc
	  8        | ubiegÆy dzieñ
	  9        | ubiegÆy rok (jak 5, ale w bazie tylko rok czterocyfrowy)

$Hadm
   Operacje dostæpne z tego menu så przeznaczone dla administratora bazy i
sÆuºå do sprawdzenia informacji o wypoºyczeniach, do poprawienia ªle zapisanych
wypoºyczeñ, rezerwacji itp oraz do "oczyszczenia" bazy z niepotrzebnych juº
informacji.

$<Sprawdzenie poprawno₧ci zapisów $> umoºliwia automatyczne przejrzenie wszyst-
kich informacji o wypoºyczeniach i zapisanie w zbiorze WYP.LOG informacji o
wykrytych bÆædach. W przypadku stwierdzenia bÆædu program proponuje jego
poprawienie.

$<Usuwanie bÆædnych wypoºyczeñ $> umoºliwia "ræczne" poprawienie zapisów
o aktualnych wypoºyczeniach lub rezerwacjach.

$<Usuwanie zapisów z indeksów historycznych $> pozwala "oczy₧ciì" indeks
prowadzony dla statystyki i historii oraz indeks prowadzony dla liczby
wypoºyczeñ. Bardziej szczegóÆowy help jest dostæpny po wywoÆaniu operacji.

$<Wpisanie poprawnych numerów dokumentów: $> w czasie wypoºyczania notowany
jest nie tylko identyfikator czytelnika i ksiåºki ale takºe numer dokumentu
w bazie "przeciwnej"; je₧li wiæc zostanå np. zmienione numery dokumentów w
bazie czytelników (byì moºe po eksporcie danych), to odpowiednio trzeba
zmodyfikowaì numery "po stronie" ksiåºek.

$Had1
   Omawiane tu operacje sÆuºå do usuniæcia bÆædnych zapisów, uniemoºliwiajåcych
ZWROT, skasowanie rezerwacji, wyszukanie przez gwiazdkæ i tp.; takie zapisy mogå
byì wynikiem bÆædnego dziaÆanie programu (PRZEPRASZAMY!) albo bÆædów uºytkow-
ników (np. zmiany identyfikatora ksiåºki lub czytelnika albo zmiany numeru
dokumentu). Ten rodzaj poprawiania nie zmienia "strony przeciwnej", a wiæc byì
moºe trzeba odpowiednio poprawiì obie "strony". Usuniæte informacje nie wchodzå
do statystyki wypoºyczeñ ani do "historii". Operacje te så "zÆem koniecznym",
którego naleºy unikaì.

$Had2
$<ZNACZENIE KLUCZY $>

klucz                     znaczenie
------------------------------------------------------------------------------
H, F1                       help operatora
U, Shift + F1               help uºytkownika (je₧li jest)
P, F4 lub znak "-"          wy₧wietlenie poprzedniego dokumentu
N, F5, Enter lub znak "+"   wy₧wietlenie nastæpnego dokumentu
F7                          usuñ wy₧wietlony zapis
C, F10                      koñcz wy₧wietlanie dla tego identyfikatora
X, Ctrl + F10               koñcz wymuszone skre₧lanie

$Had3
   Wszystkie informacje zwiåzane z wypoºyczeniami så przechowywane w przezna-
czonym do tego celu zbiorze (rozszerzenie .wyp), który skÆada siæ z kilku pod-
zbiorów, zwanych (ze wzglædu na uporzådkowanie w nich zapisów) indeksami; moºna
wyróºniì nastæpujåce rodzaje indeksów:
   a) indeksy z zapisami o bieºåcych wypoºyczeniach i rezerwacjach,
   b) indeks z zapisami o wszystkich (od okre₧lonej daty do dnia bieºåcego)
      wypoºyczeniach i ewentualnie zwrotach,
   c) indeks z zapisami o czytelnikach, którzy danego dnia wypoºyczali lub
      zwracali ksiåºkæ.

   Rola indeksów a) jest oczywista, zapisy så bieºåco wpisywane i usuwane do / z
tych indeksów. Indeksy b) i c) så uporzådkowane wg dat i så umownie nazywane
indeksami historycznymi, gdyº zwierajå historiæ wypoºyczeñ i zwrotów; do tych
indeksów zapisy så zawsze dopisywane, a indeksy ciågle rozrastajå siæ. Operacja
"Usuwanie zapisów ... " umoºliwia usuniæcie z kaºdego z tych indeksów zapisów
do okre₧lonej daty; usuniæcie zapisów ma wpÆyw na statystykæ, liczenie wypoºy-
czeñ i zwrotów oraz historiæ ksiåºki i czytelnika.

   Usuniæcie zapisów nie zmniejsza wielko₧ci zbioru, ale zwalnia miejsce na
nastæpne zapisy. Operacja moºe trwaì dÆugo, ale w kaºdej chwili moºna jå
przerwaì (F10); w czasie jej wykonywania nie moºna wykonywaì (w sieci) innych
operacji (wypoºyczeñ, przeglådania itp).

$Hbl0
     005 Bardzo duºo wypoºyczeñ, nie wszystkie bædå wy₧wietlone
     010 BARDZO MA£O MIEJSCA NA DYSKU; PROGRAM ZOSTANIE ZAKOÑCZONY
     015 BÆåd odczytu zbioru typu "hlp"
     020 BÆåd odczytu, zbiór dalej nie czytany
     025 BÆåd przy czytaniu tekstu monitów
     030 BÆåd przy czytaniu tekstu rewersów
     035 BÆåd przy otwieraniu zbioru
     040 BÆåd przy otwieraniu zbioru dla wypoºyczeñ
     045 BÆåd przy usuwaniu
$Hbl1
     055 BÆåd przy usuwaniu zbioru roboczego
     060 BÆåd przy zapisywaniu opisu statystyki
     065 BÆåd wyszukiwania
     070 Brak algorytmu
     075 Brak identyfikatora
     080 Brak identyfikatora w bazie czytelników
     085 Brak identyfikatora w bazie ksiåºek
     090 Brak indeksu identyfikatorów dla bazy "Czytelnicy"
     095 Brak indeksu identyfikatorów dla bazy "Ksiåºki"
$Hbl2
     105 Brak odwiedzin dla tego czytelnika
     110 Brak pamiæci dyskowej
     115 Brak papieru lub bÆåd drukarki
     120 Brak takich dokumentów
     125 Brak takiego identyfikatora
     130 Brak takiego identyfikatora lub nie ma niczego do wypisania
     135 Brak takiego podpola
     140 Brak takiego pola
     145 Brak wypoºyczeñ dla tego identyfikatora
$Hbl3
     155 B£ÅD FATALNY; PROGRAM ZOSTANIE ZAKOÑCZONY
     160 ByÆy blædy w fazie 3
     165 Dokument zapisany w indeksie, drugi raz nie moºna wpisaì
     170 Drukarka niedostæpna
     175 Egzemplarz nie jest wypoºyczony temu czytelnikowi
     180 Indeksy dla statystyki puste, albo ich brak
     185 Jaki₧ bÆåd, zbiór dalej nie czytany
     190 Koniec
     195 Koniec danych dla tego czytelnika
$Hbl4
     205 Koniec danych dla tego identyfikatora
     210 Koniec danych dla tej ksiåºki
     215 Koniec eksportu
     220 Koniec indeksu
     225 Koniec poprawiania
     230 KONIEC PROGRAMU
     235 Koniec przeglådania
     240 Koniec sprawdzania
     245 Koniec wypisywania
$Hbl5
     255 Koniec zbioru
     260 Monit wypisano
     265 Nazwa zawiera spacjæ
     270 Niepoprawna data
     275 Niepoprawna data systemowa
     280 Niepoprawna dÆugo₧ì dokumentu w zbiorze ORG
     285 Niepoprawna maska
     290 Niepoprawna odpowiedª
     295 Niepoprawne dane
$Hbl6
     305 Niepoprawnie okre₧lone bazy
     310 Niepoprawnie okre₧lony stary identyfikator
     315 Niepoprawny numer
     320 Niepoprawny numer maski
     325 Niepoprawny opis bazy
     330 Niepoprawny opis indeksów
     335 Niepoprawny opis struktury dokumentu
     340 Niepoprawny parametr dla algorytmu
     345 Niepoprawny zbiór
$Hbl7
     355 Niepoprawny zbiór z opisem statystyki
     360 Niezgodno₧ì identyfikatorów ksiåºki
     365 Niezgodno₧ì w zapisie wypoºyczeñ
     370 Nie ma bazy Czytelników
     375 Nie ma takiego zbioru
     380 Nie ma takiej bazy
     385 Nie ma takiej maski
     390 Nie moºna odczytaì maski 0
     395 Nie moºna odczytaì opisu indeksów
$Hbl8
     405 Nie moºna odczytaì opisu struktury dokumentu
     410 Nie moºna odczytaì standardów wypoºyczeñ
     415 Nie moºna odczytaì wybranej maski - bædzie wybrana maska 0
     420 Nie moºna otworzyì bazospisu
     425 Nie moºna otworzyì opisu monitów
     430 Nie moºna otworzyì rewersów
     435 Nie moºna otworzyì zbiorów roboczych
     440 Nie moºna otworzyì zbioru
     445 Nie moºna otworzyì zbioru rewersów
$Hbl9
     455 Nie moºna otworzyì zbioru wej₧ciowego
     460 Nie moºna otworzyì zbioru wyj₧ciowego
     465 Nie moºna otworzyì zbioru z opisem rewersów
     470 Nie moºna otworzyì zbioru "wypo.txt"
     475 Nie moºna otworzyì zbioru "wyp.hlp"
     480 Nie moºna otworzyì zbioru "wyp.log"
     485 Nie moºna skre₧liì wypoºyczenia (czytelnik)
     490 Nie moºna skre₧liì wypoºyczenia (ksiåºka)
     495 Nie moºna wpisaì rewersu
$Hbla
     505 Nie moºna wypisywaì zestawieñ wg wzoru
     510 Nie moºna zaÆoºyì indeksu
     515 Nie moºna zaÆoºyì zbiorów roboczych
     516 Nie moºna zaÆoºyì listy dokumentów z licznikiem zero
     520 Nie moºna zaÆoºyì zbioru dla rewersów
     525 Nie moºna zaÆoºyì zbioru dla wypoºyczeñ
     530 Nie moºna zaÆoºyì zbioru roboczego
     535 Nie moºna zmodyfikowaì wypoºyczenia (czytelnik)
     540 Nie moºna zmodyfikowaì wypoºyczenia (ksiåºka)
     545 Odwiedziny nie byÆy dotychczas rejestrowane
$Hblb
     555 Operacjæ przerwano
     560 Przy wywoÆaniu programu trzeba podaì parametr
     565 Rewers wpisano do zbioru "rewersy.txt"
     570 Rewers wypisano
     575 Statystyka pusta
     580 Taki zbiór istnieje
     585 Ten egzemplarz jest wypoºyczony
     590 Ten egzemplarz nie jest wypoºyczony
     595 Ten symbol juº wystæpuje
$Hblc
     605 Termin zwrotu jeszcze nie nadszedÆ
     610 Ustaw wÆa₧ciwå datæ
     615 WÆåcz drukarkæ
     620 Wszystkie maski så niedozwolone
     625 Wypisano
     630 Wypoºyczenia nie byÆy dotychczas rejestrowane
     635 WyståpiÆ bÆåd wej₧cia - wyj₧cia
     640 Zakoñczono modyfikacjæ wypoºyczeñ
     645 Zakoñczono poprawianie
$Hbld
     655 Zakoñczono sprawdzanie, nie byÆo bÆædów
     660 Zarejestrowano
     665 Za dÆuga ₧cieºka do bazy
     670 Za duºo moºliwych warto₧ci
     675 Za duºo pól w strukturze dokumentu
     680 Za duºo stron helpa - nie wszystkie bædå wczytane
     685 Za duºo wyników, nie wszystkie wy₧wietlane
     690 Zbiór dla wypoºyczeñ zaÆoºono
     695 Zbiór zaÆoºono
$Hble
     705 Zestawienie wypisano
     710 Brak algorytmu $$
     715 Niepoprawny parametr dla algorytmu $$
     720 Co najmniej jedna z ksiåºek jest przez kogo₧ rezerwowana
     725 Ksiåºka jest wypoºyczona
     730 Za maÆo pamiæci operacyjnej, dÆugie dok. mogå byì niedostæpne
     735 Za dÆugi tekst monitu / rewersu, bædzie obciæty
