Opracowano 01.05.2006

PROGRAM ELIKHW

Programy MAK oraz MAKWWW wraz z wyœwietlanymi wartoœciami dowolnego indeksu mogš wyœwietlać także hasła pobierane z wybranego indeksu (dla potrzeb niniejszego opisu zwanego indeksem głównym) kartoteki haseł wzorcowych (KHW). Przykład: w KHW podano: zamiast husaria używaj kawaleria. W bazie katalogowej nie ma więc hasła husaria, ale w odpowiednim indeksie może pojawić się husaria ===>, co oznacza, że jest to odsyłacz wzięty z KHW.
Problem polega na tym, że w bazie katalogowej może nie być haseł, do których KHW odsyła; sš to t.zw. martwe odsyłacze. W czasie wyœwietlanie indeksu można eliminować (albo nie eliminować) martwe odsyłacze. Jeœli martwych odsyłaczy nie jest zbyt dużo, to cały ten mechanizm działa doœć sprawnie. Jeœli jednak martwych odsyłaczy jest dużo (szczególnie gdy baza katalogowa zawiera mało dokumentów, a KHW jest duże), to wyœwietlanie martwych odsyłaczy wprowadza wielki szum, a ewentualna eliminacja trwa bardzo długo.
Ten problem można rozwišzać następujšco: W KHW tworzymy dodatkowy indeks, który zawiera tylko te wartoœci z indeksu głównego, które sš odsyłaczami aktywnymi (czyli nie martwymi). Indeks ten - jak każdy indeks - należy założyć programem INI, a następnie wypełnić programem ELIKHW. Indeks musi mieć zadeklarowanš takš samš długoœć jak indeks główny i nie powinien być powišzany z żadnymi polami i podpolami. Przy wišzaniu bazy katalogowej z KHW należy wykorzystać - zamiast indeksu głównego - indeks aktywnych odsyłaczy.
To, czy dany odsyłacz jest aktywny, czy martwy, zależy od bazy katalogowej; odnoszšc się do wyżej podanego przykładu można stwierdzić, że w niektórych bazach jest hasło kawaleria, w innych nie ma tego hasła, dlatego odsyłacz husaria dla jednych baz jest aktywny, dla innych martwy. Dlatego w bazie KHW można założyć kilka takich indeksów, każdy dla innej bazy katalogowej.
Program ELIKHW służy - jak to opisano wyżej - do wypełnienia (w KHW) indeksu aktywnych odsyłaczy. Pełny opis programu jest zawarty w opisie pakietu MAK (mak.bn.or.pl/pdf/MAK.PDF), poniższy opis jest opisem skróconym.

1. Tryb pracy programu ELIKHW

Niezależnie od podanego w bazospisie trybu otwarcia bazy program ELIKHW otwiera bazę katalogowš oraz zbiory .baz i .org bazy KHW zawsze tylko do czytania, a zbiór .ind bazy KHW w pierwszym etapie pracy (wybór indeksów) też tylko do czytania, a w czasie wypełniania indeksu - do modyfikacji.

2. Sposób startowania programu ELIKHW

Program ELIKHW można startować tylko z parametrem okreœlajšcym dostępne bazy:
elikhw     nazwa-bazospisu

Bazospis jest zbiorem takim, jak np. dla programu MAK; obowišzujš tu następujšce uwagi:
  • bazš głównš jest baza katalogowa, a bazš podglšdanš jest baza KHW,
  • tryb otwarcia jest nieistotny,
  • okreœlenie masek i liczby i kolejnoœci indeksów jest nieistotne,
  • okreœlenie wszystkich żšdań dodatkowych (w nawiasach {...}) oprócz żšdania ST=... jest nieistotne,
  • okreœlenie ST=... jest konieczne, ale tylko przy wyborze działania W (patrz dalej).

    3. Operacje w programie ELIKHW

    Główne menu w programie ELIKHW pozwala na wykonanie następujšcych działań:
  • Opis działnia programu (help)
  • Wybieranie aktywnych odsyłaczy
  • Budowanie indeksu wg naszej bazy
    Opisu wymagajš tylko operacje: Wybieranie aktywnych odsyłaczy (zwana operacjš W) oraz Budowanie indeksu wg naszej bazy (zwana operacjš B). Obie te operacje służš do wypełnienia indeksu, ale sposób ich działania jest różny. Obie na poczštku wymagajš ustawienia odpowiednich indeksów i w tym celu zadajš kolejne pytania, za każdym razem - jeœli trzeba - wyœwietlajšc dostępne indeksy:
  • Wybierz indeks dla którego budujemy odsyłacze; należy wybrać ten indeks z bazy katalogowej, do którego będš dołšczone odsyłacze,
  • Wybierz indeks (w KHW) z którego pobierane sš odsyłacze; należy wybrać główny indeks z KHW,
  • Do którego indeksu (w KHW) wpisywać aktywne odsyłacze; należy wybrać indeks, do którego będš wpisywane aktywne odsyłacze; jeœli wybrany indeks nie jest pusty program wypisuje odpowiedni komunikat i pyta, czy usunšć zawartoœć indeksu, a potem - w zależnoœci od odpowiedzi - działa dalej,
  • Czy akceptujesz powyższe ustawienia (T/N); jeœli wybrano właœciwe indeksy należy ten wybór zaakceptować i program zacznie wypełniać indeks aktywnych odsyłaczy. Dalsze działanie zależy od wyboru operacji.
    Wybieranie aktywnych odsyłaczy (W). Kolejne czynnoœci programu to:
  • pobranie kolejnego hasła z głównego indeksu KHW,
  • pobranie dokumentu KHW wskazanego przez to hasło,
  • zbudowanie z treœci tego dokumentu odsyłaczy; odsyłacze sš tworzone wg zadeklarowanego w bazospisie parametru ST=...,
  • sprawdzenie, czy w indeksie bazy katalogowej sš zbudowane odsyłacze; jeœli jest choć jeden odsyłacz - dane hasło z indeksu głównego jest uznawane za odsyłacz aktywny i wpisywane do tworzonego indeksu aktywnych odsyłaczy, w przeciwnym przypadku odsyłacz jest uznawany za martwy.
    Budowanie indeksu wg naszej bazy (B). Kolejne czynnoœci programu to:
  • pobranie kolejnego hasła z indeksu bazy katalogowej,
  • sprawdzenie, czy w indeksie głównym KHW jest to hasło; jeœli nie ma - program wraca do wykonania punktu poprzedniego,
  • pobranie dokumentu KHW wskazanego (w indeksie głównym KHW) przez to hasło,
  • utworzenie z wybranego dokumentu wszystkich haseł do indeksu i wpisanie ich do indeksu aktywnych odsyłaczy; hasła sš budowane wg opisu głównego indeksu KHW.
    Jak wynika z powyższego opisu metoda W wybiera hasła przeglšdajšc indeks główny KHW, a metoda B - przeglšdajšc indeks bazy katalogowej. Może to w znacznym stopniu wpłynšć na czas przetwarzania, szczególnie, gdy baza katalogowa jest bardzo mała w stosunku do bazy KHW. Jednoczeœnie w metodzie W odsyłacze sš budowane wg deklaracji ST=... i znacznie lepiej pasujš do potrzeb, a w metodzie B odsyłacze sš budowane tak, jak indeks główny w KHW i nie zawsze pasujš do potrzeb. W praktyce użytkownik powinien zbadać, która metoda jest w danym przypadku lepsza; można to zrobić budujšc dwa indeksy, każdy innš metodš.

    4. Przerwanie operacji. Błędy i komunikaty

    Wypełnianie indeksu zwykle trwa długo, dlatego można to przerwać naciskajšc F10, ale trzeba sobie zdawać sprawę, że operacja nie została zakończona. W trakcie wypełniania wyœwietlajš się kolejne pobierane hasła, a dla haseł uznanych za aktywne na końcu wiersza pojawiajš się trzy gwiazdki; umożliwia to œledzenie przebiegu wypełniania i przewidywanie czasu do zakończenia. W czasie działania, a w szczególnoœci w czasie wybierania indeksów mogš być wypisywane komunikaty i informacje o błędach - nie wymagajš one dodatkowego wyjaœnienia.

    5. POBRANIE PROGRAMU ELIKHW

    Licencjonowani użytkownicy pakietu MAK mogš pobrać dołšczony program ELIKHW oraz konieczny do działania zbiór KHW.HLP. W tym celu należy:
      1) kliknšć poniżej na POBRANIE ELIKHW i zapisać pobierany zbiór w dowolnym katalogu pod nazwš elikhw.exe,
      2) kliknšć poniżej na POBRANIE HELPA i zapisać pobierany zbiór w tym samym katalogu pod nazwš khw.hlp,

    POBRANIE ELIKHW            POBRANIE HELPA



    Biblioteka Narodowa
    Zakład Technologii Informatycznych
    al. Niepodległoœci 213
    02-086 Warszawa